Bài ca tặng anh Trần Độ

Vũ Mão, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội 

Tôi ghi lại mấy lời thơ trong bài hát ngắn mà tôi đã tặng Anh trong lễ trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cho Anh vào chiều 16/02/1993 tại Hội trường Ba Đình.

Tìm hiểu khẩu hiệu Sống, học tập và làm việc như những người cộng sản

Sắp tới, chúng ta có Đại hội toàn quốc lần thứ ba của Đoàn thanh niên lao động. Đại hội của Đoàn nhằm xác định nhiệm vụ của Đoàn và của thanh niên nói chung đối với nghị quyết của Đại hội Đảng, tức là nhiệm vụ của Đoàn và của thanh niên đối với giai đoạn cách mạng mới. Trong Đại hội Đảng lần thứ ba, những người cộng sản đã nói với thanh niên như thế này:

Phương pháp học tập mới

Cuộc chỉnh huấn hè năm nay đã tiến hành ở một số đơn vị có kết quả và đang tiếp tục tiến hành trong nhiều đơn vị khác. Trong cuộc chỉnh huấn này, ta học tập cả chính trị và quân sự. Cán bộ cũng học tập và chiến sĩ cũng học tập. Nó khác những đợt chỉnh huấn trước ở chỗ phương pháp học tập mới. Về chính trị và chiến thuật, ta học tập theo lối kết hợp lý luận và thực tế.

Thế nào là kết hợp lý luận với thực tế?

Chuyến đi nghỉ ở Liên Xô tháng Tám 1959

Tháng 7 năm 1959, ông Trần Độ cùng đoàn cán bộ cao cấp của Đảng, Quân đội được mời đi nghỉ ở Liên Xô trong thời gian 1 tháng. Chuyến đi bằng tàu hỏa chạy qua Trung Quốc, cả đi lẫn về. Trong thời gian một tháng ấy, ông được đi tham quan nhiều nơi trên đất nước Liên Xô rộng lớn và thăm thú nhiều danh lam thắng cảnh và nghỉ mát bên bờ biển Hắc Hải. Những hình ảnh của chuyến đi ấy, ông xếp gọn trong một cuốn album lớn. Một số hình ảnh tiêu biểu được trích giới thiệu trong bài này kèm theo những dòng ghi chú cẩn thận vào mép bức ảnh.

Vài kỷ niệm về Cụ Hồ

Tôi vào bộ đội ngày 19 tháng 8 năm 1945 với cái chức chính trị viên khu và đã gặp ngay những chuyện oái oăm trở thành kỷ niệm vui của một thời làm cán bộ quân sự. Là chính trị viên thì công việc hàng đầu là hoạt động của chi bộ. Công tác chi bộ ở đơn vị làm gì và làm như thế nào, khác nhau và chỗ giống với chi bộ bên ngoài ra sao? Tình hình lại hết sức khẩn trương, nóng bỏng, không chần chừ được. Để gỡ sự lúng túng đó tôi vời đến ông Trường Chinh. 

Vấn đề xây dựng văn hoá trên địa bàn huyện

Như tên gọi, chúng ta nghiên cứu vấn đề xây dựng văn hoá trong một vùng dân cư có một phạm vi địa lý hành chính là một huyện. Quy mô huyện ở đây được quan niệm như trong Nghị quyết hội nghị của Trung ương Đảng lần thứ 2 (khoá IV) tháng 8 năm 1977 như sau:

Nhà văn Võ Bá Cường và Hồi ký Thời Tôi Sống

...Và tiếp đó là cái duyên văn tự ngẫu nhiên đã khiến anh cặm cụi suốt mấy năm ròng với câu chuyện đi tìm sự thật về Tướng Trần Độ, Nguyễn Hữu Đang ông trùm nhân văn cũng như các nhân vật lịch sử khác.

Ngọn cờ Cộng sản

(Bút ký về Đại hội Đảng 1960)

Tôi bước đến Đại hội, lòng tôi đã dạt dào một niềm phấn khởi sung sướng lạ thường. Trong hàng ngũ đại biểu, tôi thoáng thấy bao nhiêu nét mặt thân yêu của những người bạn chiến đấu xưa kia. 

Một lá thư của Bà Hằng

Hàng trăm bức thư được ông Trần Độ cất giữ cẩn thận trong một thùng "đại liên" Mỹ, chúng tôi tìm thấy nhiều bức thư bà Hằng gửi cho ông Độ suốt gần 70 năm qua. Dưới đây là một trong những bức thư đó. 

Chúng tôi làm báo Vệ Quốc quân

Trước cách mạng tháng Tám, ở chiến khu, quân đội ta còn lấy tên là Quân Giải phóng, lúc đó báo quân giải phóng cũng đã ra được hai số rồi. Cách mạng tháng Tám thành công, đồng chí Võ Nguyên Giáp gọi tôi đến giao nhiệm vụ tiếp tục ra tờ Quân Giải phóng, và phải tiếp tục ngay số 3. 

Về vấn đề xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở

Mấy năm gần đây, vấn đề xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở được nổi lên thành một chủ trương công tác rất lớn, một chủ trương chiến lược của ngành văn hoá.

Những lần gặp tướng Trần Độ

Minh Diện

Tôi gặp tướng Trần Độ lần đầu tiên vào mùa khô năm 1973, tại Đại hội anh hùng  dũng sĩ Quân giải phóng miền Nam ở rừng cao su Lộc Ninh. 

Đạo đức Hồ Chí Minh trong quân đội

Lời tuyên dương Quân đội của Quốc hội nói rõ: “Quân đội đã có những cống hiến lớn lao đối với Tổ quốc, đã luôn anh dũng tuyệt vời, hy sinh cao cả, chịu đựng gian khổ, kỷ luật nghiêm minh, đoàn kết keo sơn, lao động dũng cảm, biểu thị một truyền thống cách mạng tốt đẹp”.

Gia đình ở Nam Định

Cuối năm 1955, ông Trần Độ được giao chức Bí thư Quân khu ủy rồi Chính ủy Quân khu Hữu Ngạn đóng ở Thành phố Nam Định. Một bức ảnh chụp với gia đình ở Nam Định có ghi: Tết 1958 - Nam Định

Tuổi mới của Mẹ

       Tháng Tám hàng năm là mốc thời gian chuyển sang tuổi mới của Mẹ, tuổi 100. Có lẽ thế gian này người ta chỉ mới biết đến sinh nhật, tức là ngày sinh. Riêng Mẹ, cuộc vui kéo dài cả tháng. Thế mà Mẹ vẫn bình thản như mọi ngày, lần giở mớ quần áo của mình, hết dỡ ra rồi gấp lại, vuốt vuốt… Thỉnh thoảng Mẹ nói vài câu vu vơ, không hiểu câu chuyện đặt vào thời điểm nào cho hợp lý. Chỉ khi Mẹ nhắc mọi người đóng cửa kẻo trộm vào thì mới biết là Mẹ vẫn tỉnh táo đấy!

 

Tướng Nguyễn Sơn và tôi

Ông Nguyễn Sơn có vóc người vạm vỡ rắn chắc khuôn mặt vuông, tóc quăn và rậm, da bánh mật. Ngày tôi biết ông ấy, không rõ ông đã bao nhiêu tuổi nhưng mặt đã có nếp nhăn. 

Về vấn đề quy hoạch và kế hoạch công tác văn hoá – thông tin

Quy hoạch và kế hoạch công tác văn hoá – thông tin là một việc rất mới.

Làm thế nào để xây dựng được nền văn hoá mới? Đó là vấn đề mà tất cả các cấp, các ngành phải suy nghĩ.

Thấu chăng người

Vũ Mão

Có phải nơi tôi quyền quyết định

Lễ tang hôm ấy vọng dư âm

Với người quá cố, lòng day dứt

Biết nói năng chi, mới lặng thầm

 

Bác yêu bộ đội

Nhân dịp kỷ niệm lần thứ 70 ngày sinh Hồ Chủ tịch

           Khi tình cảm của con người rộng lớn mà chân thành thì nó dạt dào, sâu sắc vô cùng, nó không phải chỉ rung động trong một con người mà nó đi thẳng vào lòng tất cả mọi con người, mạnh mẽ và xao xuyến lạ thường. Tình cảm ấy phải là thứ tình cảm mãnh liệt trong sáng mênh mông như biển cả, rực rỡ ấm áp như những tia nắng ban mai…

Chuyện của Toàn Thắng

Mùa hè năm 1947, bà Nguyễn Thị Phúc Hằng chuẩn bị sinh con đầu lòng. Vì thế, trong nhiều lá thư gửi cho ông Trần Độ, bà thông báo những kế hoạch chuẩn bị chu đáo.

Con ngựa chiến của tôi

Khi từ chiến khu 2 lên Việt Bắc, một người bạn tặng tôi một con ngựa, lông màu hồng ánh vàng, mượt mà lắm. Vóc nó vừa phải, lưng vừa tầm vai tôi. Ngực nó nở tròn, bụng thon, chân mảnh. Trông nó đến là đẹp nhưng biết nó thuộc nòi ngựa đua nên tôi chưa dám cưỡi. Việc đi ngựa tôi vốn chưa thành thục. 

Vấn đề văn hoá trong việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế và văn hoá

Theo nghĩa rộng, văn hoá là gồm toàn bộ của cải vật chất và tinh thần mà loài người đã sáng tạo ra trong quá trình đấu tranh với thiên nhiên và đấu tranh trong xã hội để sinh tồn và phát triển.

Thư tâm huyết

Nhà văn Võ Bá Cường

...

Trong những giờ phút nghiêm trọng ấy, ông đã lựa chọn cách viết một lá thư không gửi cho Bộ Chính trị mà chỉ gửi cho anh Ba, anh Năm, anh Sáu, vừa mang tính chất chung, gửi cho các anh tức là gửi cho Bộ Chính trị, nhưng nó mang tính chất cá nhân với tinh thần suy nghĩ của một đứa em đối với các anh lớn. Tướng Độ thấy cách này là thỏa đáng nhất, hay nhất. Lá thư dài mười bốn trang, viết trong một tháng. Nguyên văn như sau:  

Mùa xuân bộ đội và bộ đội mùa xuân

         Viết nhân mùa Xuân 1960.

        Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, một lần cũng vào dịp mùa xuân, trên đường đi chiến dịch, tôi cùng đi với các đồng chí văn công. 

Mẹ và quê hương

Mặc dù những năm kháng chiến gian khổ, ông Trần Độ vẫn luôn về thăm quê hương và Mẹ mỗi khi có dịp. Hình ảnh chụp trong một lần như thế, có ghi chú: Mẹ và em Xuyến, 1948.

Cuốn Nhật ký màu xanh

Cuốn Nhật ký màu xanh của ông Trần Độ những năm 1947, 1948 mới được tìm thấy năm 2011. Trong hơn 40 trang viết, hầu như ông chỉ nói về công việc, những suy nghĩ về cuộc đời, con người, sự kiện… Thỉnh thoảng, ông nhớ đến người vợ và viết về người vợ: Bà Nguyễn Thị Phúc Hằng – lúc đó còn tên là Điệp.  

“…

Lần đầu ra trận

Năm 1950, tôi ra đơn vị, được ít lâu thì có nhiệm vụ đưa bộ đội sang biên giới huấn luyện và nhận viện trợ vũ khí. Toàn bộ trung đoàn trang bị lại mới mẻ và đồng bộ. Tôi được cử đi tiền trạm sang giao thiệp với các nhà chức trách Trung Quốc trước để bố trí chỗ ăn ở, luyện tập, nhận vũ khí viện trợ. Đơn vị đi sang sau. 

Mấy ý kiến về văn hoá và kinh tế

Trong tất cả các Nghị quyết của Đảng cũng như trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đều nói đến xây dựng kinh tế và phát triển văn hoá, hai mặt không tách rời nhau.

Nghị sĩ đóng vai “nghệ sĩ bất đắc dĩ”

Vũ Mão

Tháng 7 năm 2012 này, vừa đúng 10 năm lễ tang ông Trần Độ. Hôm nay tôi viết lại đôi dòng về một khía cạnh đã diễn ra ngày ấy.

Lý tưởng chiến đấu

         (Vài dòng cảm xúc kỷ niệm Điện Biên Phủ 1959)

Mỗi khi nhắc đến Điện Biên Phủ, thì không biết bao nhiêu là bài học kinh nghiệm, kỷ niệm và hình ảnh dồn dập đến trong đầu và bao nhiêu cảm xúc tràn ngập trong tim. 

Cây gạo Ba Đê

            Nhà văn Trần Độ         

         Đầu tháng Tám năm 1945, chúng tôi mở một lớp huấn luyện chính trị ở Chèm. Lớp học đang sôi nổi thì có tin Nhật đầu hàng Đồng minh. Tôi vội vã trở về Đông Anh tìm các đồng chí trong đội công tác để bàn cách hành động trong tình hình mới.

Những ngày ở Điện Biên Phủ

Chu Phác thể hiện

 I

Hồi tháng 12-1953, theo ý định chiến lược của Trung ương và Tổng Quân uỷ, đại đoàn chúng tôi còn bí mật giấu quân trong những khu rừng già thuộc vùng Yên Bái, sẵn sàng đánh địch ra vùng tự do và cũng sẵn sàng làm đội dự bị chiến lược của Bộ, sẵn sàng thực hiện phương châm “Tích cực, chủ động, cơ động, linh hoạt”.

Vấn đề xây dựng hệ thống thiết chế văn hoá

Về mối quan hệ giữa hạ tầng cơ sở và thượng tầng kiến trúc, chủ nghĩa duy vật lịch sử đã chỉ rõ: toàn bộ hệ tư tưởng, đạo đức, chính trị… của một chế độ sẽ chỉ trở thành hiện thực nếu được thông qua hoạt động của các tổ chức xã hội. Các thiết chế này được xếp vào thượng tầng kiến trúc nhưng bản thân nó lại chứa đựng những yếu tố vật chất thuộc hạ tầng cơ sở.

Người của một thời

Nghiêm Hà

Cuối mùa mưa năm 1967, Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam lần thứ II được tổ chức trọng thể ở một khu rừng già thuộc chiến khu miền Đông Nam Bộ; hồi đó tôi là phóng viên nhiếp ảnh của Quân Giải phóng được cử đi phục vụ Đại hội này. Trước ngày Đại hội khai mạc, anh Trần Độ (còn có tên là Trần Quốc Vinh và thường gọi thân mật là anh Chín Vinh) Phó Chính uỷ các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam có cuộc gặp các anh em phóng viên báo chí, quay phim, nhiếp ảnh để bàn một số nội dung, hình ảnh và công tác tuyên truyền phục vụ Đại hội; biết tôi là phóng viên nhiếp ảnh của Xưởng phim Quân Giải phóng, anh hẹn có buổi làm việc riêng.

Anh bộ đội

   Nhân dịp kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân 22-12-1958.

       Tháng 12 là tháng kỷ niệm ngày thành lập Quân đội, cũng là tháng kỷ niệm ngày toàn quốc kháng chiến, ngày đánh dấu và mở đầu một chiến công lịch sử của quân đội ta. Nhân dịp này, mọi người không thể nào không nghĩ đến sức mạnh của Quân đội, nghĩ đến những kỷ niệm hoặc thắm thiết, xúc động, hoặc vinh quang hùng dũng của Quân đội và nhất là nghĩ đến những “anh bộ đội” - những con người của bộ đội.

Hình ảnh sau ngày trở về Hà Nội...

Sau ngày tiếp quản Thủ đô, tháng 10 năm 1954, ông Trần Độ trở về Hà Nội nhận công tác ở cơ quan Bộ Quốc phòng. Những hình ảnh đầu tiên về Thủ đô độc lập, bức ảnh có chú thích: "Kỷ niệm ngày Giải phóng Thủ đô 1954"

Chuyện những năm tháng trong nhà tù Hỏa Lò

(Ghi lại bài nói chuyện tại Khu Di tích Nhà tù Hỏa Lò, ngày 4/3/2009)

       Tôi là Nguyễn Thị Phúc Hằng, lão thành cách mạng, cựu tù chính trị nhà tù Hỏa Lò giai đoạn 1930 – 1945.

Trên đường đi vào chiến trường miền Nam

Ngày 5-8 năm 1964, Mỹ mở đầu ném bom miền Bắc. Một tháng sau, ở một hội nghị Trung ương, đến giờ nghỉ giải lao, anh Nguyễn Chí Thanh kéo tôi ra sân, vỗ vai và bảo: “Chuẩn bị đi B”.

Vài ý kiến về văn hoá và cải cách giáo dục

Ngành văn hoá trong chế độ ta cũng là một hệ thống tham gia hoạt động giáo dục quốc dân. Ngành văn hoá có nhiệm vụ quán triệt các phương châm và đáp ứng những nhu cầu của cải cách giáo dục.

Lễ tang

Vũ Mão

Năm 2002 anh Trần Độ từ trần, Đảng và Nhà nước rất quan tâm trong việc tổ chức Lễ tang. 

Kể chuyện Điện Biên

Lên đường

Chúng tôi nhận được lệnh đi làm nhiệm vụ, tất cả phấn khởi vô cùng. Đã gần một năm học tập, giác ngộ, nung nấu căm thù, thấy rõ rệt mục tiêu chiến đấu, rèn luyện kỹ thuật đầy đủ.

Ảnh: Chuẩn bị viết Ký sự “Chiến thắng Điện Biên phủ” năm 1963.

Buồn vui chiến trường

Sau chiến dịch Tây Bắc và Thượng Lào là chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhiều người, trong đó có tôi, đã nói và viết nhiều về chiến dịch lịch sử này. Ở đây tôi muốn kể lại một số chi tiết trong chuyện bắt Đờ Cát-tơ-ri.

Ý nghĩa văn hoá của công tác giáo dục ở xã Cẩm Bình

Kinh nghiệm ở xã Cẩm Bình thuộc tỉnh Nghệ Tĩnh không phải chỉ là kinh nghiệm công tác giáo dục mà thật sự là kinh nghiệm tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng ở cơ sở bằng cách lấy giáo dục làm đòn xeo, làm bước đi trước.

Nhớ Chính ủy Trần Độ

Đại tá, Nhà văn – Nhà báo Nguyễn Trần Thiết, 84 tuổi 

Đầu năm 1950, tôi đang là trung đội trưởng, cán bộ huấn luyện của Trường Quân chính Quân khu IV đóng quân tại hậu phương Nghệ An thì được điều động bổ sung về Đại đoàn 312. 

Tìm mộ Chị tôi

Tôi có hai bà chị: Chị cả tên là Tạ Thị Thi, sinh năm 1916 lấy chồng sớm và buôn bán làm ăn. Chị thứ hai là chị giáp tôi tên là Tạ Thị Câu, sinh năm 1919, tham gia hoạt động cách mạng từ 1936. 

Ảnh: Viếng mộ bà Tạ Thị Câu, người chị gái được ông tìm lại năm 2000 sau gần 60 năm. 

Vấn đề vận động lập công

Đây không phải là một vấn đề mới và cũng không phải là một vấn đề cũ (vấn đề vận động luyện quân lập công). Tất cả vấn đề chỉ là một công tác động viên tinh thần tích cực thi đua cách mạng hoàn thành nhiệm vụ trong quần chúng binh sĩ và dùng phương pháp quần chúng vận động phát huy sáng kiến quần chúng. Từ trước, chúng ta vẫn làm. Song chúng ta chưa có kinh nghiệm. Nay chúng ta học được một số kinh nghiệm mới nên đặt vấn đề lại cho có hệ thống, trật tự và rõ ràng.

Đặt vấn đề thế nào?

Những kỷ niệm sau chiến thắng Điện Biên Phủ

Chân dung ông Trần Độ chụp sau chiến thắng Điện Biên Phủ

Thắng không tranh công, thua không đổ lỗi

Lệ thường cứ tổng kết chiến dịch là Bác Hồ đến thăm, cũng là sự mong ước của cả hội nghị như được trực tiếp báo công với Bác. Thật không gì vui hơn! Cuộc họp tổng kết chiến dịch này tất nhiên sẽ được đón Bác, nhưng mọi người đều mang tâm trạng nặng nề. Anh em chờ đón với sự lo phiền vì chỉ sợ Bác không vui. Bác vốn nghiêm sẽ phê bình việc đánh đấm vừa qua.

Từ Liễu Đôi, tiến lên như thế nào

Sau khi đọc cuốn “Khảo sát văn hoá truyền thống Liễu Đôi”, tôi có dịp về thăm khu vực Liễu Đôi huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam Ninh. Quả thật, ở vùng này có rất nhiều di tích, nhưng di tích ở đây rất đơn giản, mộc mạc. 

Câu chuyện tang lễ gia đình Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh

Ngày 29-8-1988 định mệnh và Lễ tang vô cùng cảm động

(Tưởng nhớ gia đình Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh)

Ngô Thảo 

... Cuối buổi chiều, sân 51 Trần Hưng Đạo - Trụ sở của Liên Hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật xôn xao, ồn ào rồi bàng hoàng khi nhận được tin: Cả nhà Lưu Quang Vũ chết hết rồi.

Tôi chụp ảnh …

Tôi bắt đầu tập chụp ảnh, ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công. Khi đó, tôi được sớm tiếp xúc với các anh đã chụp ảnh thành nghề như anh Tô Na, Nguyễn Bá Khoản. Trong suốt thời gian kháng chiến chống Pháp, tôi lại cùng sống với các anh Nguyễn Đắc, Nguyễn Văn Ty và gặp gỡ các anh Triệu Đại, Vũ Năng An, v.v…

Ghi chép ở chiến trường

Thư của Trần Toàn Thắng:

Cuối năm 2005, chị Mười Mẫn (cháu bà Ba Định) gọi điện cho anh nói là đang giữ 1 cuốn sổ ghi chép của Ông Độ. Anh đã tới nhận và nghe chị kể lại:

Đời sống văn hoá và công tác văn hoá

Trong đời sống xã hội, mỗi khi có một vấn đề, hoặc một hiện tượng mà nhiều người chú ý thì thường xuất hiện một loại khái niệm mới (hoặc cũ, nhưng được nhắc đi, nhắc lại nhiều hơn).

Đạo của một người cộng sản

Nhà văn Võ Thị Hảo

Ngày 13/12/1996, Trung đoàn Thủ đô làm lễ kỷ niệm 50 năm ngày Toàn quốc kháng chiến và thành lập Trung đoàn Thủ đô. Ban tổ chức lần tìm lại những nhà lãnh đạo cao nhất của mặt trận khu Hà Nội lúc đó như Vương Thừa Vũ, Lâm Cẩm Nhu, Đàm Quang Trung để mời về dự ngày lễ trọng, nhưng buồn thay họ đều đã khuất núi.

Anh “Bộ đội Cụ Hồ” và cuộc sống hôm nay! hay là Anh bộ đội Cụ Hồ, danh hiệu đạo đức của lương tri

Anh “Bộ đội Cụ Hồ” là một danh hiệu vẻ vang đặc biệt. Danh hiệu này không có huy chương, không có bằng chứng nhận, không có lễ phong tặng, không có tiền thưởng. Nhưng là một danh hiệu vẻ vang đặc biệt, đó là một danh hiệu đạo đức sâu sắc và bền vững. Mỗi người có thể tự phong cho mình, đứng trước lương tâm của mình và ai muốn tự phong cho mình cũng cần có được sự công nhận của nhân dân, nhân dân hoá thân vào lương tâm của mình, mỗi người tự đối diện với lương tâm mình như đối diện với nhân dân. Không có gì làm dấu hiệu để cho mọi người nhận diện ra ai là anh “Bộ đội Cụ Hồ” và ai là không? Ai cũng có thể tự thấy mình mang danh hiệu đó và ai cũng có thể không xứng đáng với danh hiệu đó, không có được danh hiệu đó.

Lên đường

Blogger: Có nhiều bài viết của ông Trần Độ đăng trên các báo từ 1946 đến 1954 được các nhà báo ở Hà Nội gửi đến và một số bài chúng tôi sưu tầm được trong Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (tháng Năm 2014). Từ hôm nay sẽ được lần lượt giới thiệu.

Lên đường

Hình ảnh trong chiến dịch Điện Biên Phủ

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, ông Trần Độ với chức trách là Chính ủy Đại đoàn 312 – Đại đoàn mở đầu chiến dịch bằng trận đánh vào cứ điểm Him Lam ngày 13/3/1954 và cũng là Đại đoàn kết thúc chiến dịch với việc bắt sống tướng Đờ Cát chiều 07/5/1954.

Vài kỷ niệm khó quên

Đầu năm 1965, tôi và anh Tấn đi chỉ huy chiến dịch Đồng Xoài, lại đem thực hiện cái mẹo “đánh điểm diệt viện” đã có kinh nghiệm trong kháng chiến chống Pháp. 

Chính ủy Trần Độ và Tư lệnh Lê Trọng Tấn vượt sông ra trận trong Chiến dịch Đồng Xoài, 1965

Xây dựng cơ sở cho văn hoá

Nghị quyết Đại hội lần thứ IV của Đảng đã chỉ rõ: “Phát triển mạnh mẽ phong trào văn hoá, văn nghệ quần chúng làm cơ sở cho nền văn hoá, văn nghệ mới”. 

Từ cuộc điện thoại của anh Sáu Dân

Nhà văn Võ Bá Cường

Những người may mắn được gặp Thủ tướng Võ Văn Kiệt, trong đó có tôi vinh dự được hít thở cái không khí tự do, bình đẳng, bác ái, từ nụ cười, giọng nói và cái bắt tay nồng ấm của ông. Tôi gặp ông vào dịp 30-4-2007 để xin ý kiến về tác phẩm “Chuyện tướng Độ” của mình đang ở giai đoạn các nhà xuất bản nâng lên đặt xuống vì chưa có tiếng nói đồng thuận.

Người lính già đầu bạc …

Hà Nội, 20/12/1993

Cháu Thanh yêu quý!

Hôm rồi gặp cháu, cháu nhắc rằng sắp đến ngày kỷ niệm 40 năm Điện Biên Phủ (7-5-1994) và hỏi chú có những suy nghĩ và cảm tưởng gì về ngày kỷ niệm đó. Chú không trả lời ngay cháu được, nay chú mới viết thư cho cháu.

Sống trong rừng miền Đông

Rừng miền Đông có những cái lạ mà rừng miền Bắc không thấy có. Thứ nhất là rừng rất hiền, tôi cảm thấy vậy. Ở miền Bắc việc ngủ rừng khó khăn lắm vì rất nhiều côn trùng. Ở đây cũng có côn trùng nhưng cứ chỗ nào hơi bằng phẳng, trải một đám lá hay tấm ni lông là có thể yên trí nằm ngủ. 

Một số ý kiến về tổ chức đời sống văn hoá cho công nhân

Từ năm 1976 đến nay, xuất phát từ luận điểm của Đảng: “xây dựng một xã hội có văn hoá cao, không chờ nền kinh tế phát triển cao”.