Thứ Bảy, 26 tháng 5, 2012

Vượt xích thành công


Sau khi bị đưa từ Hỏa Lò lên Sơn La, tôi ở nhà tù Sơn La được hơn một năm. Vào khoảng cuối năm 1943, bọn thực dân Pháp có chủ trương chuyển dần một số lớn tù chính trị ở Sơn La vào Côn Lôn. Cho đến trước Tết âm lịch, chúng đã đưa hai chuyến tù Sơn La đi. 

Mấy ngày tự do đầu tiên


Ở trong tù có cái gian truân của cảnh ở tù. Khi tự do rồi lại có cái gian truân của cảnh tự do. Đó là cái gian truân liên tục của người cách mạng khi cách mạng chưa cướp được chính quyền, khi những người cách mạng chỉ mới là những đốm lửa le lói trong đêm dày đặc, chỉ mới dựa vào vùng ánh sáng nhỏ bé của mình mà sống, phấn đấu kiên trì, căng thẳng để sống. Mấy ngày tự do đầu tiên của chúng tôi cũng đầy những nỗi gian truân một cách lý thú … và chúng tôi cũng đang sống trong những vùng ánh sáng ngày càng rộng lớn của cách mạng.


Khóc anh Hoàng Văn Thụ


Hồi ấy đội công tác giúp việc Trung ương có anh Phong, chị Sáu, chị Cương, tôi và vài đồng chí nữa. Một buổi trưa, tôi đi công tác về nhà anh Hợi ở làng N.G. một “trụ sở cơ quan” mà anh Toàn (tên bí mật của đồng chí Trường Chinh lúc đó) hay hẹn gặp chúng tôi. 

Hai lần đi “vận động văn hóa”


I
Vào khoảng tháng 6 năm 1944, anh Trường Chinh (lúc ấy, đồng chí Trường Chinh là tổng bí thư của Đảng ta) bảo tôi đi gặp anh Lê Quang Đạo để anh Đạo bố trí cho dự một cuộc họp của nhóm Văn hóa Cứu quốc đầu tiên mới thành lập. Nhiệm vụ của tôi là nghe anh em thảo luận bản Đề cương văn hóa của Đảng để nắm tình hình về phản ánh, và từ đó sẽ làm cán sự liên lạc, giúp anh Trường Chinh và Thường vụ Trung ương trực tiếp chỉ đạo.

Lớp học quân sự ở chiến khu


Hồi ấy là giữa năm 1944, sau khi tôi đã về công tác ở ATK số một – vùng Kha Sơn, Mai Sơn, Phú Bình (Thái Nguyên) – được vài ba tháng. Trên cơ sở phong trào cũ, tôi đã tổ chức được một chi bộ Đảng và phát triển nhiều tổ chức quần chúng.

Những mẩu chuyện … súng


Cục sắt
Năm 1944 tôi ở trong “Công tác Đội” của Trung ương và nhiều khi làm bảo vệ cho anh Trường Chinh. Từ hồi học qua lớp học quân sự mười lăm ngày, tôi đã mê súng lắm. Tôi cứ nghĩ, giá có một khẩu súng lục giắt trong người mà đi công tác thì thích phải biết. 

Cây gạo Ba Đê


I
Chiều ngày mồng 9 tháng 3 năm 1945, tôi có việc về nhà anh T. cơ sở cách mạng ở làng Ngọc Giang (thuộc huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên lúc bấy giờ). Một căn nhà lá lụp sụp, tối tăm, nép mình trong một vườn chuối rậm rạp, nền nhà ẩm thấp, hơi đất bốc lên hôi và lạnh. Tôi đến giữa lúc anh chị T. và hai cháu đã ngồi quanh mâm cơm. Gọi là mâm cơm, theo cách nói thông thường, thực ra chỉ là cái mẹt nhỏ với ít củ chuối, rau sam và rau má luộc.

Thứ Sáu, 18 tháng 5, 2012

Vài kỷ niệm về Cụ Hồ


Tôi vào bộ đội ngày 19 tháng 8 năm 1945 với cái chức chính trị viên khu và đã gặp ngay những chuyện oái oăm trở thành kỷ niệm vui của một thời làm cán bộ quân sự. Là chính trị viên thì công việc hàng đầu là hoạt động của chi bộ. Công tác chi bộ ở đơn vị làm gì và làm như thế nào, khác nhau và chỗ giống với chi bộ bên ngoài ra sao ? Tình hình lại hết sức khẩn trương, nóng bỏng, không chần chừ được. Để gỡ sự lúng túng đó tôi vời đến ông Trường Chinh. 

Chúng tôi làm báo Vệ Quốc quân


Trước cách mạng tháng Tám, ở chiến khu, quân đội ta còn lấy tên là Quân Giải phóng, lúc đó báo quân giải phóng cũng đã ra được hai số rồi. Cách mạng tháng Tám thành công, đồng chí Võ Nguyên Giáp gọi tôi đến giao nhiệm vụ tiếp tục ra tờ Quân Giải phóng, và phải tiếp tục ngay số 3. 

Tướng Nguyễn Sơn và tôi


Ông Nguyễn Sơn có vóc người vạm vỡ rắn chắc khuôn mặt vuông, tóc quăn và rậm, da bánh mật. Ngày tôi biết ông ấy, không rõ ông đã bao nhiêu tuổi nhưng mặt đã có nếp nhăn. 

Con ngựa chiến của tôi


Khi từ chiến khu 2 lên Việt Bắc, một người bạn tặng tôi một con ngựa, lông màu hồng ánh vàng, mượt mà lắm. Vóc nó vừa phải, lưng vừa tầm vai tôi. Ngực nó nở tròn, bụng thon, chân mảnh. Trông nó đến là đẹp nhưng biết nó thuộc nòi ngựa đua nên tôi chưa dám cưỡi. Việc đi ngựa tôi vốn chưa thành thục. 

Lần đầu ra trận


Năm 1950, tôi ra đơn vị, được ít lâu thì có nhiệm vụ đưa bộ đội sang biên giới huấn luyện và nhận viện trợ vũ khí. Toàn bộ trung đoàn trang bị lại mới mẻ và đồng bộ. Tôi được cử đi tiền trạm sang giao thiệp với các nhà chức trách Trung Quốc trước để bố trí chỗ ăn ở, luyện tập, nhận vũ khí viện trợ. Đơn vị đi sang sau. 

Thứ Ba, 15 tháng 5, 2012

Đạo đức Hồ Chí Minh trong quân đội


Lời tuyên dương Quân đội của Quốc hội nói rõ : “Quân đội đã có những cống hiến lớn lao đối với Tổ quốc, đã luôn anh dũng tuyệt vời, hy sinh cao cả, chịu đựng gian khổ, kỷ luật nghiêm minh, đoàn kết keo sơn, lao động dũng cảm, biểu thị một truyền thống cách mạng tốt đẹp”.

Thứ Hai, 7 tháng 5, 2012

Những ngày ở Điện Biên Phủ


Chu Phác thể hiện
 I
Hồi tháng 12-1953, theo ý định chiến lược của Trung ương và Tổng Quân uỷ, đại đoàn chúng tôi còn bí mật giấu quân trong những khu rừng già thuộc vùng Yên Bái, sẵn sàng đánh địch ra vùng tự do và cũng sẵn sàng làm đội dự bị chiến lược của Bộ, sẵn sàng thực hiện phương châm “Tích cực, chủ động, cơ động, linh hoạt”.

Thắng không tranh công, thua không đổ lỗi


Lệ thường cứ tổng kết chiến dịch là Bác Hồ đến thăm, cũng là sự mong ước của cả hội nghị như được trực tiếp báo công với Bác. Thật không gì vui hơn! Cuộc họp tổng kết chiến dịch này tất nhiên sẽ được đón Bác, nhưng mọi người đều mang tâm trạng nặng nề. Anh em chờ đón với sự lo phiền vì chỉ sợ Bác không vui. Bác vốn nghiêm sẽ phê bình việc đánh đấm vừa qua.

Buồn vui chiến trường


Sau chiến dịch Tây Bắc và Thượng Lào là chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhiều người, trong đó có tôi, đã nói và viết nhiều về chiến dịch lịch sử này. Ở đây tôi muốn kể lại một số chi tiết trong chuyện bắt Đờ Cát-tơ-ri.